Samen bruggen bouwen

Alkmaars progressief oppositieakkoord 2023

Alkmaars progressief oppositie­akkoord 2023

Voorwoord

Sinds de verkiezingen in 2022 is er veel bereikt in onze gemeente, maar er is ook nog veel te doen. Alkmaar staat voor grote uitdagingen. Dit akkoord van zes Alkmaarse oppositiepartijen is tot stand gekomen uit de overtuiging dat je samen meer bereikt dan alleen. Het is iets nieuws in Alkmaar, een oppositie akkoord. Wij willen hiermee een bijdrage leveren aan een politiek debat dat vaker over de inhoud gaat en minder over processen en onderlinge verhoudingen. Daar is Alkmaar na een aantal turbulente jaren wel aan toe.

Wij zullen er de komende tijd op toezien dat Alkmaar op een open en betrouwbare manier bestuurd wordt. Er liggen kansen voor meer democratie met participatie en inspraak van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Deze kansen moeten door de hele raad opgepakt worden. Het is ook belangrijk om open te staan voor samenwerking met onze regio. Veel van de grote uitdagingen waar Alkmaar voor staat kunnen we niet alleen oplossen.

Dit akkoord is tot stand gekomen op basis van de overeenkomsten tussen GroenLinks, de PvdA, Leefbaar Alkmaar, de PvdD, de SP en de ChristenUnie. Het is een samenvatting van de progressieve standpunten die wij te belangrijk vinden om ze op de plank te laten liggen. Het akkoord is geen aanloop naar een alomvattende bindende samenwerking tussen deze partijen, het is ook niet bedoeld om het coalitieakkoord de wind uit de zeilen te nemen.

Wij hopen juist dat er de komende periode werk gemaakt wordt van overbrugging tussen de verschillende geluiden in de gemeenteraad. Om die brug te kunnen bouwen, zijn er eerst stevige kades nodig. Zo zien wij dit akkoord: een stabiel fundament met een aantal bouwstenen voor verdere samenwerking tussen alle partijen in de gemeenteraad.

We kunnen er samen weer wat moois van maken in de Alkmaarse politiek! Voor onze prachtige gemeente en met onze inwoners!

De gemeenteraadsfracties van GroenLinks, Partij van de Arbeid, Leefbaar Alkmaar, Partij voor de Dieren, SP, ChristenUnie

1. Dorpen- en Kernenbeleid

Alkmaar is veel meer dan de stad alleen. Onze gemeente telt 15 kernen die speciale aandacht verdienen. In de dorpen bestaat een rijk verenigingsleven dat het sociale bindmiddel vormt in de gemeenschappen. Men kijkt naar elkaar om. Het is belangrijk om deze dorpscultuur te behouden en blijvend te investeren in een goede en groene leefomgeving. Daarnaast spelen er specifieke problemen zoals vergrijzing en het verdwijnen van voorzieningen. Ook ‘stadse’ zaken als verkeersvraagstukken en huisvesting spelen – zij het op andere schaal – in de dorpen. Veel inwoners van de kernen hadden de afgelopen jaren het idee dat er vooral over hen wordt gesproken, maar veel te weinig mét hen. Het is daarom belangrijk om samen met de inwoners van de kernen tot plannen en oplossingen te komen. Wij pleiten er dan ook voor het ingezette traject om met inwoners te komen tot meerjarige dorpsvisies voort te zetten.

Speerpunten:

In samenspraak ontwikkelen van verkeersplannen: We ontwikkelen in nauwe samenspraak met de inwoners op korte termijn een actieplan per dorpskern om de verkeersknelpunten op te lossen.Onderdeel daarvan is in ieder geval het autoluw maken van het centrum van De Rijp, en waar mogelijk maken we ook andere dorpskernen autoluw. Daarnaast nemen we maatregelen om het zware verkeer, het autoverkeer en het landbouwverkeer om te leiden of te beperken via onder andere de openstelling van de N244 voor landbouwverkeer en de realisatie van een brug bij Driehuizen.

Ondersteuning van verenigingsleven, voorzieningen en leefklimaat: Als er financiële of personele ondersteuning nodig is voor het behoud van scholen, dorpshuizen of verenigingen, maar ook van dorpscafés, winkels en medische en ov-voorzieningen, dan kijken we of we die als gemeente kunnen leveren of daaraan kunnen bijdragen. Het ingezette traject voor de realisatie van het dorpshuis in Schermerhorn en de vernieuwing van het dorpshuis in Stompetoren in combinatie met woningbouw wordt vervolmaakt.

Investeren in vertegenwoordiging en gericht beleidsontwikkeling: We investeren in de dorpsraden en gemeenschappen als vertegenwoordigers van de bewoners van de dorpen en stimuleren bewonersinitiatieven. We verbeteren de gebiedsagenda’s waar nodig en actualiseren deze in samenspraak met de inwoners. Klachten van inwoners, zoals rondom luchtverkeer, worden erkend en meegenomen in beleid. Voor elk dorp wordt samen met de inwoners een meerjaren-dorpsvisie opgesteld.

Eilandspolder: Vaarregels in de Eilandspolder worden waar mogelijk verscherpt om redenen van natuurbehoud. De huidige maximale vaarsnelheid van 6 km wordt behouden. Milieuvriendelijke vaar-alternatieven zoals elektrische motoren wordt gestimuleerd en wordt op termijn de regel.

2. Sociaal beleid

Iedereen heeft recht op een fatsoenlijk en menswaardig bestaan. Wij willen dat de gemeente Alkmaar een rechtvaardige, veilige, toegankelijke, diverse en inclusieve gemeente is, nu en in de toekomst. Een gemeente waar mensen oog hebben voor elkaar en zich niet eenzaam en verloren voelen. Een gemeente waarin we elkaar waarderen en respecteren, vanuit de overtuiging dat ieder mens gelijkwaardig is.

Een deel van onze inwoners heeft momenteel moeite om rond te komen of heeft schulden. Het ontbreekt hen aan bestaanszekerheid. Een steeds groter aantal kinderen, 12% in onze gemeente groeit op in armoede. Het is daarom noodzakelijk om een goed en stevig armoedebeleid te realiseren dat niet alleen gericht is op reparatie, maar juist ook op preventie, vroegsignalering en oplossingen aan de voorkant. Het vorige college heeft belangrijke eerste stappen gezet. De AlkmaarPas is beschikbaar gesteld voor iedereen met een inkomen tot 150% van het minimuminkomen. Het is belangrijk dat de gemeente doorgaat met het helder en vroegtijdig informeren van inwoners over financiële regelingen en mogelijkheden wordt doorgezet.

Voor iedereen moet er plek zijn op de arbeidsmarkt. Mensen in de bijstand moeten, zonder (directe) consequenties voor de uitkering, een kans krijgen zich te ontwikkelen en, waar dat kan, zo snel mogelijk teruggeleid worden naar de arbeidsmarkt. Beginnen met werken vanuit een bijstandsuitkering is ingewikkeld en bureaucratisch. We willen dat hiervoor een zo soepel mogelijk regeling komt, die uitgaat van vertrouwen, zodat mensen (weer) op lonende en uitnodigende wijze kunnen deelnemen aan het werkende leven.

De jeugd is onze toekomst. Alle jongeren verdienen toegang tot voorzieningen en tijdige hulp op maat. Een laagdrempelige, snelle en kwalitatief hoogwaardige toegang tot eerstelijns jeugdhulp is essentieel. Dat betekent investeren in lichtere preventieve aanpak, in samenwerking met het onderwijs. Minder aanbieders contracteren om overzicht te houden en meer menselijke maat,waarbij de aandacht gaat naar kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg. De inzet is erop gericht om zoveel als mogelijk uithuisplaatsingen te voorkomen. Het belang van het kind staat altijd voorop.

Speerpunten:

Doorzetten van minimabeleid 150%: De zogenoemde ‘150%-regeling’ die voor 2023 is ingeregeld wordt de komende jaren doorgezet, en uitgebreid om de gevolgen van de inflatie, waaronder stijgende energiekosten en -transitie, te ondervangen. De tegemoetkoming bij hoge energierekening voor studenten wordt voortgezet. Jaarlijks worden de dierenartskosten van minima voor een bedrag van €100 vergoed via de Alkmaarpas.

Voortzetten en uitbreiden van Fixbrigade: Om energiearmoede te voorkomen en snel vaart te maken met de verduurzaming van woningen van inwoners met een bescheiden portemonnee wordt de fixbrigade in samenwerking met Dijk en Waard voortgezet. Hierdoor worden én kleine duurzaamheids- en isolatie-ingrepen uitgevoerd én worden ze uitgevoerd door mensen met afstand tot de arbeidsmarkt.

Schulden voorkomen en/of oplossen: Het huidig beleid ‘vroegsignalering schulden’ wordt voortgezet. Met dit preventief schuldenbeleid willen we voorkomen dat schulden problematisch worden. Waar nodig zet de gemeente (betaalde) ervaringsdeskundigen in om inwoners te helpen en hun financiële weerbaarheid te vergroten. Vanuit de gemeente wordt een schuldenfonds opgezet voor mensen met problematische schulden om huishoudens weer schuldenvrij te krijgen. Het te lage minimumloon (en nog lagere bijstands- of Wajonguitkering) waardoor mensen een te laag inkomen generen leidt tot schulden en zou daarom moeten worden verhoogd, naar 14 euro per uur vanaf peildatum 1 januari 2023 en met periodieke indexatie om te corrigeren voor inflatie. Voor de gemeente Alkmaar betekent dit dat zij dit minimum niet alleen voor de eigen medewerkers gaat hanteren, maar zich ook maximaal inspant dit bij aanbestedingen en onderaannemers af te spreken.

Vanuit vertrouwen bijverdienen met behoud bijstand: de inzet om bijstandsgerechtigden (weer) aan het werk te krijgen vindt plaats vanuit vertrouwen. Voor iedereen wordt een persoonlijk ontwikkelingsplan uitgewerkt. We zetten in op een beleid waarbij gedurende het begeleidingstraject mensen in de bijstand tot 100% minimumloon mogen bijverdienen op weg naar een volledige baan.

Geld voor jeugdzorg gaat naar zorg, niet naar bureaucratie: We intensiveren de regionale samenwerking op dit dossier om te voorkomen dat zorgaanbieders voor iedere gemeente andere regels moeten volgen, schaffen ingewikkelde constructies met hoofd- en onderaannemers af en voorkomen zoveel mogelijk aanvullend papierwerk boven op een beschikking. Onderwijs/zorg arrangementen waar structureel behoefte aan is worden via lumpsum financiering gefinancierd.

Wijkcentra en buurt- en dorpshuizen als belangrijke pijlers van de inclusieve samenleving: De laagdrempelige inloopfunctie maakt deze tot eerste gemeentelijke aanspreekpunt waar mensen terecht kunnen voor vragen, voorlichting en ontmoeting. We evalueren het beleid om er ‘bewonersondernemingen’ van te maken: het kunnen immers geen (winstgevende) ondernemingen zijn. We kijken wat er nodig is om deze voorzieningen voor wijkbewoners in de toekomst op peil te houden en hoe we wijkcentra multifunctioneel kunnen maken door er bijvoorbeeld ook zorgaanbieders als buurtzorg, fysiotherapeuten of diëtisten in te huisvesten, of een kleine bibliotheek. Samen met de wijkcentra versterken wij de sociale aanpak in de wijken en zetten we de strijd tegen eenzaamheid voort.

Aanpak discriminatie en opstellen inclusie-agenda: Discriminatie wordt niet geaccepteerd. De gemeente zet alle beschikbare mogelijkheden in om dit uit te dragen en na te leven. Inclusie en diversiteit moeten onderdeel worden van elk beleidsdomein. De bestaande diversiteitsagenda ontwikkelen we door naar een volwaardig beleidskader, waarin we vastleggen wat de gemeente op verschillende beleidsterreinen doet om Alkmaar (nog) inclusiever te maken. Succesvolle projecten als de gemeentegesprekken krijgen een vervolg en we maken extra budget vrij om scholen en (sport) verenigingen te helpen dit thema bespreekbaar te maken.

3) Duurzaamheid/Klimaat

Op het gebied van duurzaamheid gaat Alkmaar de goede kant op. We mogen trots zijn op de groene uitstraling van onze gemeente en de tientallen straten en pleinen die de afgelopen jaren groener zijn ingericht. We mogen ook trots zijn op onze rol als Europese voorbeeldstad als het gaat om verduurzaming en energie-innovatie. Maar dit is niet het moment om te verslappen, juist met doorpakken op de ingeslagen weg en door te blijven doen waar we goed in zijn kunnen we veel bereiken voor onze inwoners. Zo onderscheiden we ons als gemeente op het gebied van leefbaarheid en economie en dragen we bij aan het tegengaan van klimaatverandering. De effecten van de klimaatcrisis zijn namelijk sterk voelbaar in onze gemeente, of het nu de hitte in de stad is, of er weer te veel of te weinig water is op het platteland. De integrale aanpak zoals voorgesteld in de Agenda Duurzaam Alkmaar biedt kansen om deze samenwerking op een goede en rechtvaardige manier vorm te geven.

Het is in de eerste plaats de rol van de gemeente om een goed voorbeeld te geven met een duurzame en natuurvriendelijke eigen organisatie. Maar nog belangrijker is de samenwerking met partners als netbeheerders, afvalverwerkers, projectontwikkelaars, ondernemers en alle inwoners van onze gemeente. Elk van deze partners staat voor grote, verschillende uitdagingen in de klimaattransitie en ze zijn allemaal gebaat bij een gemeente die duidelijkheid, ondersteuning en waar nodig sturing biedt. Hierbij is het vooral belangrijk die groepen in de gaten te houden voor wie de transitie de grootste uitdagingen biedt. Rechtvaardigheid moet voorop staan. Dat betekent dat zowel de lasten als de opbrengsten van de energietransitie eerlijk verdeeld worden. We streven naar een ‘energiedemocratie’ waarbij de duurzame energiebronnen zoveel mogelijk in handen zijn van inwoners.

Het vergroten van de biodiversiteit draagt bij aan de leefbare en klimaatbestendige stad, maar het is ook een belangrijk doel op zich. Het aantal soorten planten en dieren gaat in een recordtempo achteruit. Door onze openbare ruimte anders in te richten kunnen we dit niet alleen tegenhouden, maar de natuur in onze gemeente ook aantrekkelijker en toekomstbestendiger maken. De mogelijkheid om te wonen in een groene biodiverse omgeving is een van de beste manieren om het leven van onze inwoners beter te maken. Het is de moeite waard om hier fors in te investeren.

Uitgangspunten:

Groen waar het kan, steen waar het moet: Er moet sterk geïnvesteerd worden in vergroening in wijken en dorpen en we willen verder gaan met de door Stadswerk072 ontwikkelde methode om versteende plekken aan te pakken. We willen minima ondersteunen om hun tuin of balkon te kunnen vergroenen, bijvoorbeeld door middel van de Alkmaarpas.

Inwoners ondersteunen met besparen en verduurzamen: De gemeente moet inwoners duidelijkheid geven en ondersteunen met isoleren en energie opwekken. Dit gebeurt door eenwijkgerichte aanpak en met specifieke aandacht voor de mensen die te maken hebben met energiearmoede.
Aandacht voor biodiversiteit: De bestaande natuur in onze gemeente en de recreatieschappen wordt beschermd. Daarnaast staat het verbeteren van de biodiversiteit voorop als het gaat om de inrichting en het beheer van openbaar groen. Er komt ruimte voor wijktuinen en de bestaande volkstuinen worden beschermd.

Samenwerken cruciaal: De gemeente werkt samen met maatschappelijke partners en ondernemers aan het stimuleren van energie, innovatie, besparing en het aanpakken van net congestie. De gemeente pakt hierin de regierol, dat betekent ook dat er geïnvesteerd wordt om nieuwe duurzame en innovatieve bedrijven naar Alkmaar te halen.

Zelf het goede voorbeeld geven: Voortaan moet er, net als een financiële paragraaf, een duurzaamheidsparagraaf bij raadsbesluiten gevoegd worden. Ook moet de gemeentelijke organisatie voorop lopen als het gaat om circulariteit en verduurzaming.

Energie opwekken waar het kan: Het Energieleverend geluidscherm aan de Huiswaarderweg laat zien dat de gemeente met succes grotere energieprojecten op kan pakken. Er moet een actieplan komen voor meer grootschalige zonneprojecten op daken en langs infrastructuur waar ook inwoners van kunnen profiteren. Bij alle grootschalige energieprojecten zetten we in op zoveel mogelijk maar minimaal 50 procent lokaal eigenaarschap en zeggenschap.

4) Volkshuisvesting

Ondanks enige afkoeling op de woningmarkt is een betaalbare woning binnen onze gemeente voor lang niet alle Alkmaarders bereikbaar. Wonen is een grondrecht en het is een taak voor de gemeente om zich in te zetten voor starters, jongeren en studenten, alleenstaanden, gezinnen en ouderen, vluchtelingen en andere kwetsbare groepen op zoek naar een huis. De gemeente moet naar voren treden met duidelijke kaders voor sociale huur en door actief grondbeleid te voeren.

Omdat de nood hoog is moeten er ook vernieuwende concepten zoals flexwoningen met spoed ingezet worden De gemeente moet zich ook inzetten voor de realisatie van meer betaalbare huurwoningen in het sociale en middensegment. Wij vinden dat belangrijk om zo woonruimte te kunnen bieden aan bijvoorbeeld de leraar, de politieagent en de verpleegkundige die in onze gemeente Alkmaar werken en er ook willen wonen. Het aantal (economische) daklozen neemt helaas toe, hiervoor moet nodig aan een oplossing gewerkt worden.

De keuzes die aan de tekentafel gemaakt worden voorafgaand aan een nieuwbouwtraject bepalen het beeld van onze gemeente decennialang. De gemeente moet daarom duidelijke kaders meegeven bij nieuwbouw. Om te zorgen dat er gebouwd wordt voor de toekomst moet nieuwbouw, duurzaam, klimaatadaptief en natuurinclusief zijn. Zo zorgen we ervoor dat de oplossing van de wooncrisis van nu niet bijdraagt aan de crises van de toekomst. Circulair bouwen wordt de standaard.

Uitgangspunten:

Woonvisie voor betaalbaar wonen: In de nieuwe woonvisie wordt het grondrecht op (betaalbaar) wonen uitgewerkt in een concrete actie agenda voor Alkmaar. De gemeente stelt duidelijke kaders op voor de realisatie van voldoende sociale huur en middenhuur. We zetten hierbij in op minimaal 40procent sociale woningbouw in beheer bij een van de Alkmaarse corporaties. Er wordt onderzocht of dit wel voldoende is om aan de grote vraag te voldoen.

Actief grondbeleid: De gemeente voert actief grondbeleid om grip te houden op gebiedsontwikkeling en de broodnodige versnelling in woningbouw op gang te brengen. Er komt een bouwplicht om speculanten tegen te gaan naar voorbeeld van gemeente Gouda. Op vrijkomende gemeentegronden worden hogere percentages aan sociale huur gerealiseerd.

Ruimte voor verschillende woonvormen: De gemeente zet zich met spoed in voor nieuwe woonvormen zoals flexwoningen om aan de grote urgente vraag bij bijvoorbeeld jongeren te kunnen voldoen. Een substantieel deel van de regionaal afgesproken 1000 te plaatsen flexwoningen wordt naar Alkmaar gehaald. De gemeente komt de gedane afspraken na en realiseert minimaal 21 extra standplaatsen voor woonwagens.

Circulariteit als standaard: Circulair bouwen wordt de standaard. Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van gerecyclede, hernieuwbare grondstoffen en lokale/regionale materialen die niet afkomstig zijn uit de bio-industrie. Gebouwen worden voorzien van een materialenpaspoort zodat deze materialen bij sloop of verbouwing opnieuw gebruikt kunnen worden.

Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen: De gemeente gaat gebruik maken van een puntensysteem voor diervriendelijk en natuurinclusief bouwen, waardoor bij alle nieuwbouw en gemeente bouwwerkzaamheden concrete en meetbare eisen gesteld kunnen worden aan diervriendelijke en natuurinclusieve maatregelen. Ook moeten nieuwbouwprojecten standaard klimaatbestendig gebouwd worden om onze gemeente toekomstbestendig te houden.

Aandacht voor daklozen: In het kader van het nationaal akkoord dat in 2030 niemand meer dakloos is komt een meldpunt voor economische daklozen die nu nergens aanspraak op kunnen maken. Dit meldpunt MOW (Meldpunt Onopgeloste Woonproblematiek) zal alle daklozen in kaart brengen zodat er beter naar een oplossing gewerkt kan worden. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden voor Alkmaar om economische daklozen op basis van maatwerk als tussenvoorziening een plek aan te bieden van waaruit ze hun leven opnieuw op kunnen pakken.

5) Vluchtelingenbeleid

Iedereen op de vlucht heeft het recht asiel aan te vragen, en niemand mag zonder beoordeling van de individuele omstandigheden worden teruggestuurd naar een onveilige situatie. Lokaal betekent dit dat wij een welkome samenleving vormen voor mensen op zoek naar veiligheid en bescherming tegen vervolging, conflicten en mensenrechtenschendingen en dat wij een humaan en rechtvaardig asiel- en vluchtelingenbeleid voeren. Direct en laagdrempelig contact tussen asielzoekers en vluchtelingen, en lokale inwoners in de gemeenschap bevordert de integratie en het maatschappelijk draagvlak.

De opvangcrisis duurt ondertussen voort en het einde is nog niet in zicht. Langlopende conflicten als in Syrië, Afghanistan en Jemen slepen zich voort, de oorlog in Oekraïne is nog niet ten einde en nieuwe crises zoals in Tunesië en Sudan dienen zich aan. Ter Apel raakt opnieuw verstopt, wachttijden lopen op en statushouders houden nog altijd langdurig opvangplekken bezet omdat ze niet (kunnen) worden uitgeplaatst. Mensen, gezinnen met kinderen worden nog altijd van de ene tijdelijke noodopvang naar de volgende grootschalige crisisopvang gesleept en verblijven daar in omstandigheden die Nederland onwaardig zijn. De spreidingswet laat vooralsnog op zich wachten. En ondanks dat de meerderheid van de raad in september 2022 voor het opnieuw in gebruik nemen van het oude belastingkantoor aan Robonsbosweg in Alkmaar voor asielopvang stemde, en ondanks dedaartoe uitgewerkte plannen om er een COL (en huisvesting voor statushouders en woonplekken voor Alkmaarders) te vestigen, vangt Alkmaar momenteel nog altijd geen ‘reguliere’ asielzoekers op. De nood is hoog, er is een pand beschikbaar en als centrumgemeente van onze omvang, moeten en willen wij onze verantwoordelijkheid nemen.

Uitgangspunten:

Zo spoedig mogelijke Ingebruikname Robonsbosweg: Vooruitlopend op de spreidingswet en vanuit eigen regie zetten we zo snel mogelijk de deuren van het oude belastingkantoor aan de Robonsbosweg open om een substantieel aantal asielzoekers op te vangen, of dit nu via een COL is of een regulier AZC. Met substantieel bedoelen we passend bij de omvang van onze gemeente in het licht van de landelijke opgave. Ook blijft Alkmaar tijdige invulling geven aan de taakstelling huisvesting statushouders, waar mogelijk verspreid over de wijken.

Langere termijn beleidsvisie op asielopvang, flexibel op- en afschalen: Voortbouwend op de reeds gepresenteerde langere termijn beleidsvisie op asielopvang in onze regio, werken we toe naar een flexibele opvangvoorziening voor asielzoekers waarbij we als gemeente in staat zijn snel op en af te schalen waar het gaat om het aantal benodigde plekken.

Extra plekken voor alleenstaande asielkinderen: Al diverse keren hebben COA en Nidos de noodklok geluid omdat er, zeker ook in Noord-Holland, een nijpend tekort aan opvangplekken voor alleenstaande minderjarigen is. Het gaat hierbij om kleinschalige opvang met de benodigde begeleiding. We zetten ons in om waar mogelijk extra plekken te creëren.

Mee (kunnen) doen in de samenleving: Vanuit de gemeente worden in de opvang en voor statushouders goede participatiemogelijkheden geboden, zoals taallessen, sportactiviteiten, stages, opleiding en (vrijwilligers)werk. Met maatschappelijke organisaties organiseren we ontmoeting en begrip, en activiteiten uit de samenleving zoals taalmaatjes-projecten worden (financieel) ondersteund. Om statushouders snel aan een opleiding en/of goed werk te helpen, werkt de gemeente nauw samen met de arbeidscoaches van bijvoorbeeld VluchtelingenWerk en werkgevers in de regio. Met de laatsten experimenteert de gemeente ook met nieuwe concepten zoals ‘Open Hiring’.

6) Mobiliteit

Vanwege de groei van Alkmaar, geplande woningbouw en steeds schaarser wordende ruimte staat de bereikbaarheid van onze gemeente onder druk. Tegelijkertijd zien we een toename aan ongelukken, verkeersoverlast en onveilige verkeerssituaties. Er is op het gebied van mobiliteit werk aan de winkel. Daarom zijn in eind 2022 de uitgangspunten voor een nieuwe mobiliteitsstrategie met een ruime meerderheid vastgesteld door de raad. Het is belangrijk dat hierop doorgepakt wordt om snel met een breed gedragen en uitvoerbaar plan te komen. Om dit te laten slagen moet er samengewerkt worden met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties die allen barsten van de goede ideeën. Inwoners die samen hun eigen straat willen inrichten als fietsstraat of ‘leefstraat’ worden hierin door de gemeente gefaciliteerd en ondersteund. Mensen kennen immers hun eigen straat het best.

Helaas scoort Alkmaar al jaren slecht als het gaat om verkeersongelukken en fietsveiligheid. Om de leefbaarheid en veiligheid van onze stad te verbeteren op een toekomstbestendige manier heeft ons verkeerssysteem aandacht nodig. De langzame verkeersdeelnemers krijgen voorrang. Door voetgangers en fietsers meer ruimte te geven worden onze straten niet alleen veiliger, ze worden ook een stuk aangenamer. Autoverkeer wordt zo goed mogelijk gefaciliteerd op de ringweg en detoegangswegen hier naartoe. Binnen de bebouwde kom wordt langzamer gereden, dit kan soms enkele minuten reistijd kosten maar de winst in onze leefomgeving is onbetaalbaar. Schoolgebieden krijgen extra aandacht om veilig lopend naar school te gaan en buitenspelen maximaal te faciliteren.

Ook het Openbaar Vervoer verdient onze aandacht, de gemeente moet stevig lobbyen om de trein een zo aantrekkelijk mogelijke optie voor Alkmaarse forensen te maken. De bus moet meer aandacht krijgen, met name in de dorpen. Ook nieuwe deelconcepten verdienen het om als serieus alternatief te worden gezien. Deelauto’s en deelfietsen helpen ons om minder schaarse ruimte kwijt te raken aan parkeerplekken.

Uitgangspunten:

Kom snel met een strategie: Er is veel aandacht en enthousiasme in de Alkmaarse samenleving om mee te denken over de huidige verkeersproblematiek, en de nood is hoog. Maak dus snel werk van de vastgestelde uitgangspunten voor een mobiliteitsstrategie.

Voorrang voor fiets en voetganger: Door langzaam verkeer een prominentere rol in het straatbeeld te geven kunnen we de leefbaarheid van onze gemeente verbeteren. Met name in centrum en bij de nieuwe ontwikkelingen rond de stationsgebieden kan de ruimtelijke kwaliteit en veiligheid verbeteren wanneer voetgangers en fietsers de ruimte krijgen.

Maak 30 km/u de standaard: Er gebeuren te veel ongelukken op 50-wegen binnen de bebouwde kom. De standaard snelheid moet 30 km/u worden en de inrichting van de wegen binnen de bebouwde kom moet dit ook reflecteren. Op belangrijke verbindingswegen kan de snelheid van 50 km/u gehandhaafd blijven, maar hier moeten andere fysieke maatregelen genomen worden om de veiligheid te verzekeren.

Inwoners aan zet: Wanneer inwoners dit willen, moeten zij zelf de gelegenheid krijgen hun straat in te richten als fietsstraat of leefstraat. Ook moeten deelopties beschikbaar zijn voor de inwoners die hier gebruik van willen maken. De gemeente heeft hier een faciliterende en prikkelende rol in. Autoverkeer via de ring: Om de doorstroming voor auto’s als de leefbaarheid binnen wijken te bevorderen is het belangrijk dat autoverkeer de stad zo min mogelijk doorkruist. Daarvoor moet de ring een snel en aantrekkelijk alternatief worden. Vanwege de regionale functie kunnen ook andere overheden geprikkeld worden om te investeren in de ring door te laten zien dat de gemeente Alkmaar hier vol voor gaat.

Actief verbeteren OV: De invloed van de gemeente op openbaar vervoer is soms beperkt maar wel cruciaal. Alkmaar moet opkomen voor onze inwoners gebruik willen maken van het OV. In de regionale woondeals uit 2020 en 2023 is helder uiteengezet welke investeringen in mobiliteit nodig zijn om de groei van het aantal inwoners in Alkmaar en Noord-Holland Noord op te vangen. De komende jaren moet alles op alles gezet worden om hier bij Rijk en provincie geld voor los te krijgen.