24 november 2025
Leestijd 2 minuten

De Alkmaarse Woonvisie: kiezen voor de toekomst

De wooncrisis is geen natuurverschijnsel, zoals Zita Pels, GroenLinks-PvdA wethouder volkshuisvesting in Amsterdam treffend zei*. Het is geen storm die zomaar over ons heen komt. Het is het gevolg van politieke keuzes uit het verleden: regeringen die wonen niet langer als een grondrecht zagen, maar als een marktprincipe.

* https://www.vn.nl/verbied-de-tweede-woning

Regeringen die woningcorporaties als commerciële bedrijven belastten terwijl deze organisaties tegelijk gebonden worden aan sociale huurtarieven en de taak hebben kwetsbare groepen te huisvesten. Woningen veranderden steeds vaker in investeringsobjecten waarmee de koopsom steeds verder werd opgeschroefd.
Landelijk worden inmiddels nieuwe keuzes voorbereid. Maar óók lokaal bepalen wij onze koers.

Een woonvisie met kansen, maar helaas te weinig keuzes. En een krachtig instrument daarvoor is een duidelijke woonvisie.

De Alkmaarse woonvisie -met een reikwijdte naar 2040- is op 20 november 2025 in de gemeenteraad vastgesteld. GroenLinks–PvdA had graag ingestemd, want er staan zeker positieve punten in:

  • meer bouwen voor senioren
  •  meer bouwen voor jongeren en studenten
  •  aandacht voor een minimale sociale huurvoorraad

Dat zijn goede en belangrijke voornemens. Maar helaas blijven het vooral woorden.

In de woonvisie kiest het college bewust voor slechts 15% sociale huur in nieuwbouwprojecten. Terwijl er nu al een fors tekort is, met 6.700 actief woningzoekenden op de wachtlijst. Ons amendement om minimaal 30% sociale huur vast te leggen – volledig in lijn met de regionale en landelijke afspraken – werd weggestemd. Het argument? Dat Alkmaar ‘al genoeg’ sociale huur zou hebben. Daarbij wordt verwezen naar particuliere sociale huur, terwijl juist die woningen massaal worden verkocht.

Startersleningen, die jonge en minder kapitaalkrachtige Alkmaarders kunnen helpen, worden eveneens geschrapt door deze coalitie. Het gevolg is helder: als dit beleid doorgaat, zakt het aandeel sociale huur in Alkmaar richting 26% in 2030, terwijl de behoefte 34% is.

Dit was niet nodig geweest

Het is teleurstellend dat de woonvisie het coalitieakkoord letterlijk overneemt, terwijl een visie juist ruimte biedt om gezamenlijke ambities neer te zetten. Zelfs over statushouders wordt uitgegaan van een landelijke wetswijziging die er helemaal nog niet is en waarschijnlijk ook niet zal komen. Gemeenten houden gewoon een taak én verantwoordelijkheid om statushouders te huisvesten – en dat hoort ook zo.

De coalitie zegt: afspraak is afspraak. Maar de regionale afspraak voor 30% sociale woningbouw lijkt dan ineens niet te tellen. En de landelijke afspraken over het huisvesten van statushouders worden zelfs op losse schroeven gezet.

Gemiste kans op vernieuwing en menselijkheid

Kleinschalige wooninitiatieven, zoals hofjes en coöperatieve projecten van inwoners, krijgen op papier ruimte, maar toen wij vroegen om dan ook zo’n locatie aan te wijzen waar zo’n project concreet gebouwd kan worden werd dit weggestemd. Terwijl juist die initiatieven zorgen voor innovatie, verbondenheid en nieuwe woonvormen die aansluiten bij de samenleving van vandaag.
Ook op het gebied van leegstand laat de coalitie kansen liggen. Minstens 400 woningen staan langdurig leeg in Alkmaar. Toch ziet het college geen noodzaak tot actie – terwijl de nieuwe Leegstandwet juist mogelijkheden geeft om eigenaren aan te spreken en oplossingen te stimuleren.

Tot slot

Het is jammer dat Alkmaar nu een woonvisie heeft die vaag blijft en zichzelf tegenspreekt. We willen 30% sociale huur, maar bouwen maar 15. We willen bouwen voor senioren, maar zeggen niet waar. We zijn tegen leegstand, maar durven het niet aan daar concrete maatregelen aan te verbinden. Na drie jaar is er eindelijk een woonvisie, maar de coalitie van OPA, VVD, BAS, D66 en CDA lijkt elkaar zodanig in de tang te houden, dat dit toch vooral een voortzetting van bestaand beleid betekent. Terwijl we allemaal weten: als je blijft doen wat je deed, blijf je krijgen wat je kreeg.

Bij de komende verkiezingen en de daaropvolgende formatie ontvangen wij iedereen graag met open armen om samen wél te bouwen aan een toekomstbestendig, sociaal en menselijk woonbeleid voor Alkmaar. Want het kan anders en beter!

Tineke Bouchier over de woonvisie: